MSHE bada areszt, w którym katowano Żołnierzy Wyklętych - Mazowieckie Stowarzyszenie Historyczne Exploratorzy.pl

MSHE bada areszt, w którym katowano Żołnierzy Wyklętych

Mowa o areszcie, więzieniu tymczasowym, w którym pracownicy NKWD, SMIERSZ, a zwłaszcza Głównego Zarządu Informacji Wojska Polskiego więzili podejrzanych o nieprawomyślne poglądy zwłaszcza względem „sojusznika” jakim dla polskich komunistów był Związek Radziecki i Armia Czerwona. Areszt znajdował się w piwnicach willi przy ul. Świerszcza 2 we Włochach. Miejsce martyrologii Polaków właściciele willi odkryli przypadkowo w 2000 r., zgłosili odkrycie pracownikom IPN, a Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków część piwnic – w których zachowały się cele, korytarz, a zwłaszcza wyryte na ścianach inskrypcje – pozostałości po osadzonych – wpisał w 2009 r. do rejestru zabytków.

Etap I – zwiedzanie, koncert, prelekcja

23 listopada 2013 r. Mazowieckie Stowarzyszenie Historyczne „Exploratorzy.pl” rozpoczęło współpracę z Fundacją Willa Jasny Dom z Warszawy Włoch od zorganizowania – wraz z Grupą Inicjatyw Wyłącznie Pozytywnych – zwiedzania piwnic, organizacji koncertu patriotycznego i prelekcji historycznej Tadeusza M. Płużańskiego. Po wszystkim, w gronie Stowarzyszenia oraz zaprzyjaźnionych z nami archeologów, poprowadziliśmy spotkanie MSHE omawiając nasze aktualne inicjatywy.

Etap – II – badania nieinwazyjne i pierwsze zabytki…

Po zgłoszeniu badań MWKZ, których za zgodą Fundacji Willa Jasny Dom podjęliśmy się przy zabytku, jaki stanowią piwnice, będące de facto lochami XX w., przystąpiliśmy do wstępnych działań. Aktualnie zapoznajemy się z historyczną dokumentacją willi ocalałą dzięki właścicielom budynku. Rozpoczęliśmy proces digitalizacji fotograficznej inskrypcji ściennych, które przy użyciu specjalistycznych metod graficznych, mogą zostać w większej niż dotąd mierze odczytane. Poza tym, przy użyciu detektora metalu, rozpoczęliśmy poszukiwanie zabytków ruchomych (badania nieinwazyjne, lokalizacyjne). Pierwszego dnia badań, odkryliśmy drucik wetknięty między cegły, stalówkę pióra włożoną do szczeliny w celi, a także tzw. „przebitkę” pomiędzy celami wykonaną przez osadzonych.

Miejsce, w którym prowadzimy badania jest fascynujące, ale przejmujące grozą. Wyobraźnia ciągle wyczuwa na cegłach krew Polaków katowanych tu przez sowieckich i „polskich” śledczych. „Największą grozę budzi błagalny napis „Jezu wyratuj” i wyryty nad nim znak krzyża świadczący o nieludzkich warunkach i bestialskim traktowaniu więźniów” – mówią właściciele willi. Na ścianach cel widać wciąż podpisy m.in. Jerzego Ludwika Kazimierskiego (ze znakiem „Polski Walczącej”), Aliny Górskiej ps. „Kala”, Jana Zgierskiego oraz przywódcy przedwojennej ONR „Falangi”, po wojnie twórcy Stowarzyszenia „PAX” – Bolesława Piaseckiego, z nie pozostawiającą wątpliwości adnotacją „tu siedział”.

– Marzy nam się, żeby w piwnicach było muzeum. Chcielibyśmy, żeby cała substancja historyczna tutaj zachowana, została fachowo zabezpieczona i żeby ludzie pamiętali, zwyczajnie – pamiętali! – mówi Marlena Piekarska-Olszówka z Fundacji Willa Jasny Dom i jednocześnie współwłaścicielka budynku, w którym znajdowało się więzienie.

MSHE postara się dołożyć cegiełkę do starań Fundacji, tak, by o tym wyjątkowym Miejscu Pamięci nie zapomniano!

Redakcja „Exploratorzy.pl”

Galeria zdjęć:

Dodaj komentarz

Post Navigation